کد خبر: ۹۵۹
تاریخ انتشار: ۲۰ بهمن ۱۳۹۲ - ۲۲:۲۷
تعداد بازدید: ۳۲۳۴
خيلي از ما از ديگران مي‌شنويم که چاق شده‌ايم يا احساس مي‌کنيم وزنمان اضافه شده است؛ اما آيا راهي وجود دارد که به اين سؤال پاسخ داد؟
معیارهای تشخیص چاقی

خيلي از ما از ديگران مي‌شنويم که چاق شده‌ايم يا هنگام نگاه در آينه احساس مي‌کنيم وزنمان اضافه شده است؛ اما آيا راهي عيني وجود دارد که به اين سؤال پاسخ داد؟

اندازه‌گيري وزن بدن به شکل قديمي گر چه هنوز هم معيار خوبي است، اما اين وزن کل شامل استخوان‌ها، عضلات، اندام‌هاي داخلي و‌ موهاست و نه تنها چربي بدن. بهترين و دقيق‌ترين راه براي اندازه‌گيري چربي بدن اين است که در آب غوطه‌ور شويد.

تفاوت ميان وزن شما در آب و وزن عادي شما براي محاسبه تراکم بدن به کار مي‌رود و از روي اندازه‌گيري تراکم بدن مي‌توان چربي بدن را اندازه‌گیری کرد؛ اما تعداد بسيار کمي از ما امکان چنين کاري را دارند.

راه‌‌هاي ساده‌تري هم براي اندازه‌گيري چربي بدن وجود دارد، مانند اندازه‌گيري مقاومت بيوالکتريک، اندازه‌گيري چين پوستي با کوليس و جذب سنجی انرژي دوگانه با اشعه ايکس (همان تکنولوژي که براي اندازه‌گيري تراکم استخوان به کار مي‌رود.) در برخي از سالن‌هاي ورزشي برخي از اين امکانات به تدريج در اختيار مراجعه‌کنندگان قرار مي‌گيرد؛ اما اين روش‌ها نيز گرچه ممکن است کنجکاوي شما را ارضا کنند، براي استفاده معمول نه ضروري و نه عملي هستند.

به اين ترتيب بايد به گزينه‌هاي رايج‌تر روي آوريد. بسياري از افراد اکنون با محاسبه معيار توده بدني آشنا هستند. اندازه‌گيري دور کمر هم به عنوان معياري براي چاقي طرفداران بيشتري پیداکرده، چرا که چربي درون شکم فعال‌ترين چربي بدن در سوخت ‌و ‌ساز و زیان‌بارترین آن‌هاست و اندازه‌گيري دور کمر به دور باسن دوباره مورد توجه قرارگرفته، چرا که بررسي‌ها نشان مي‌دهند، چربي زيرپوستي ممکن است منافعي هم داشته باشد.

براي اندازه‌گيري ميزان چربي بدن خود به اين سه روش به اين اصول راهنما توجه کنيد.

1. شـاخـص تـوده بـدنـي (BMI)

شاخص توده بدني يا BMI را نشانه حياتي پنجم (پس از درجه حرارت، سرعت تنفس و فشارخون) ناميده‌اند. براي اندازه‌گيري شاخص توده بدني‌تان بايد وزنتان را بر حسب کيلوگرم اندازه‌ بگيريد و آن را بر مجذور (توان دوي) قد‌تان به متر تقسيم کنيد. البته تنها اندکي از افراد اين محاسبه را خودشان انجام مي‌دهند. صدها سايت روي اينترنت وجود دارد که با دادن رقم قد و وزنتان، اين شاخص را برايتان محاسبه مي‌کند.

BMI در واقع به شما مي‌گويد به ازاي هر سانتي‌متر قد چند گرم وزن را حمل مي‌کنيد. هر چه وزن بيشتري در ارتفاع قد کمتري متمرکز شده باشد، به معناي آن است که BMI شما بالاتر است.

BMI به مقاصد گوناگوني مورد استفاده قرار مي‌گيرد. قد و وزن را به سادگي مي‌توان اندازه‌گيري کرد. در اغلب افراد ميزان شاخص توده بدني به طور معقولي با ميزان چربي کلي بدن متناسب است و شايد مهم‌تر اينکه اين شاخص، معيار خوبي براي ارزيابي خطرات بهداشتي ناشي از اضافه‌وزن است. به عنوان يک قاعده هر چه BMI شما بالاتر مي‌رود، ‌مرگ‌و‌مير ناشي از بيماري‌هاي قلبي-عروقي (حمله قلبي و سکته مغزي) و نيز مرگ‌و‌مير کلي بالا مي‌رود.

پژوهشگران همچنين دريافته‌اند که ميزان بالاتر BMI با ميزان بالاتر فشارخون، ميزان پايين‌تر کلسترول خوب يا HDL و ساير شاخص‌هاي بيانگر وضع بد سلامتي همراهي دارد.

اما BMI تنها اطلاعاتي در مورد وزن فرد که نسبت به قد او تصحیح‌شده را در خود دارد. اين شاخص ميان وزن ناشي از عضلات و استخوان (توده بدني عاري از چربي) و چربي فرقي نمي‌گذارد. اگر شما شخصي بسيار عضلاني باشيد، ممکن است BMI بالايي داشته باشيد، اما اين بالا بودن ربطي به چربي زياد بدن شما ندارد.

مشکل شايع‌تر با افزايش سن پيش مي‌آيد که عضلات و استخوان‌هاي ما تحليل مي‌روند، بنابراين داشتن BMI ثابت با افزايش سن در واقع ممکن است به معناي افزوده شدن بافت چربي باشد. BMI همچنين در مورد نوع چربي بدني - چربي شکمي که بسيار بدتر از چربي زيرپوستي است- چيزي به شما نمي‌گويد و همه این‌ها کمبود اساسي به حساب مي‌آيند.

يک مشکل ديگر رده‌بندي بر مبناي BMI اين است که به صورت مقطعي انجام مي‌شود. افراد با BMI 25 تا 9/29 را در گروه داراي اضافه‌وزن قرار مي‌دهيم و افراد با BMI 30 و بالاتر را چاق محسوب مي‌کنيم؛ اما خطرات بهداشتي ناشي از افزايش وزن به طور تدريجي بالا مي‌رود و مانند رده‌بندي‌اي که براي BMI انجام مي‌دهيم، نمي‌توان مرز قاطعي ميان دو گروه تعيين کرد.

همچنين اين سؤال مطرح مي‌شود که آيا اين حدود تعیین‌شده ميان رده‌هاي BMI براي همه گروه‌هاي نژادي يکسان است؟

براي نمونه پژوهشگران دريافته‌اند که آسيايي‌ها در BMI پايين‌تري نسبت به اروپايي‌ها در معرض خطر بيماري‌ها قلبي-عروقي قرار مي‌گيرند،‌بنابراين حد اضافه‌وزن در آسيايي‌ها ممکن است به جاي BMI 25، از BMI 23 شروع شود.

2. دور كـمـــر

دور کمر از ديدگاه متفاوتي چاقي را ارزيابي مي‌کند: با اين اندازه‌گيري ديگر وزن کل بدن مطرح نيست،‌ بلکه چربي فعال از لحاظ سوخت و ساز و زیان‌باری که در اطراف اندام‌هاي درون شکم جمع مي‌شود، ارزيابي مي‌شود.

اندازه‌گيري دور کمر نسبت به BMI شاخص بهتري براي پيش‌بيني خطر ابتلا به ديابت است و به همان اندازه BMI شاخص خوبي براي پيش‌بيني خطر بيماري قلبي است. بنابراين با اندازه‌گيري دور کمر مي‌توان گروه قابل‌توجهي را که BMI آن‌ها در محدوده سالم قرار مي‌گيرد (5/18 تا 9/24)، اما دور کمر بالا آن‌ها را در معرض ديابت و بيماري قلبي قرار مي‌دهد، تشخيص داد. بنابراين اندازه‌گيري BMI و دور کمر همراه باهم بايد براي اندازه‌گيري وضعيت افراد داراي اضافه‌وزن يا چاق به کار رود.

با اين وجود،‌ برخلاف BMI هنوز اندازه‌گيري دور کمر به بخش معمولي از مراقبت پزشکي بدل نشده است.

بسياري از ما فکر مي‌‌کنيم کمر باريک‌ترين بخش در میان تنه ماست و آن را اندازه مي‌گيريم؛ اما انجمن قلب آمريکا مي‌گويد اندازه‌گيري دور کمر بايد درست در بالاي ناف انجام شود. بسياري از پژوهشگران هم نوک استخوان لگن (ستيغ ايلياک) را که تقریباً در سطح ناف قرار مي‌گيرد، ملاک قرار مي‌دهند. همچنين برخي سطحي که درست در زير پايين‌ترين دنده قرار مي‌گيرد، يا فاصله مياني اين دنده و راس استخوان لگن را معيار قرار مي‌دهند. در مجموع اندازه‌گيري در سطح ناف طرفداران بيشتري دارد،‌ولي هنوز اجماعي در اين مورد به وجود نيامده است. اين عدم قطعيت در مورد محل اندازه‌گيري دور کمر مانعي در اندازه‌گيري روتين آن در مراقبت‌هاي پزشکي شده است.

تعريف دور کمر بيش از حد بزرگ نيز به تجدیدنظر نياز دارد. در حال حاضر حد فاصل 102 سانتي‌متر براي مردان و 88 سانتي‌متر براي زنان قرار داده شده است. کارشناسان اين ارقام را بر مبناي يک بررسي منفرد انجام‌شده در اسکاتلند در سال‌هاي پيش تعيين کرده بودند؛ اما بررسي‌هاي اخير نشان داده که بهتر است اين حد فاصل دور کمر طبيعي و بزرگ براي تا حد 95 سانتي‌متر پايين آورده شود، چرا که بررسي‌ها نشان‌دهنده آن بود رابطه قوي ميان اندازه بالاتر از اين حد دور کمر و ديابت است. برخي از کارشناسان حتي معتقدند مي‌توان اين عدد را پايين‌تر آورد و به 88/9 سانتي‌متر براي مردان و 83/8 براي زنان رساند. يک پيشنهاد ديگر هم اين است که به جاي تعيين يک حد فاصل واحد براي دور کمر، بر حسب BMI هاي گوناگون حد فاصل‌های متعددي براي دور کمر طبيعي و غيرطبيعي تعيين شود.

دور کمر طبيعي براي مردان و زنان ايراني

در تحقيقي که پژوهشکده غدد درون‌ريز و متابوليسم دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتي انجام داد، براي هر دوي زنان و مردان حد طبيعي دور کمر 94/5 سانتي‌متر تعيين شد. اجلاس كشوري براي تعيين شاخص‌هاي چاقي مركزي نيز كه از محققان، صاحب‌نظران، مسئولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و انجمن‌هاي علمي در مهر 1388 تشكيل شد، اندازه دور كمر مردان و زنان ايراني 30 سال و بالاتر را به شرح زير تعريف کرد:

- اگر دور کمر 90 سانتي‌متر يا بالاتر باشد، بايد اقدامات پيشگيري از بيماري‌هاي غیر واگیر شروع شود.

- اگر دور كمر 95 سانتي‌متر يا بيشتر باشد بايد اقدامات جدي براي كاهش آن به عمل آيد.

معیارهای تشخیص چاقی

3. نـسـبـت دور کمـر بـه دور بـاسـن (WHR)

نسبت دور کمر به دور باسن (WHR) با يک محاسبه ساده به دست مي‌آيد: تقسيم کردن اندازه دور کمر بر اندازه دور باسن.

دور کمر کوچک‌تري که با دور باسن بزرگ‌تري همراه باشد، عدد کوچک‌تري را نسبت به دور کمر بزرگ با دور باسن کوچک به دست مي‌دهد. هر چه اين نسبت کمتر باشد، از لحاظ سلامتي بهتر است. به ياد تصاويري بيفتيد که بدن‌هاي گلابی شکل را با بدن‌هاي سیب شکل مورد مقايسه قرار مي‌دهند و بدن‌هاي گلابی شکل را سالم‌تر از بدن‌هاي سیب شکل مي‌دانند. نسبت کمتر WHR با بدن‌هاي گلابی شکل و نسبت بالا WHR با بدن‌هاي سيب شکل همراهي دارد.

اندازه‌گيري دور کمر براي WHR معمولاً در باريک‌ترين بخش میان تنه انجام مي‌شود. اندازه‌گيري دور باسن نيز در پهن‌ترين قطر دور باسن انجام مي‌شود. براي زنان خطر بيماري قلبي، سکته مغزي و ساير مشکلات بهداشتي با بالا رفتن اين نسبت از 85/0 افزايش مي‌يابد، بنابراين حد فاصل نسبت خوب و بد را در آن قرار مي‌دهند. براي مردان حد فاصل طبيعي نسبت طبيعي و غيرطبيعي را حدود 9/0 قرار مي‌دهند.

گرچه ممکن است اندازه‌گيري دور کمر براي ارزيابي چربي شکمي WHR ساده‌تر و به همان اندازه دقيق باشد اما يک بررسي در سال 2007 در انگليس نشان داد که اين نسبت ارتباط بيشتري با پيش‌بيني خطر بيماري قلبي دارد تا اندازه‌گيري ساده دور کمر.

دور کمر معيار غيرمستقيم از چربي شکمي و دور باسن معيار غيرمستقيمي از چربي زيرپوستي است. به طور کلي مي‌توان چربي شکمي را چربي بد و چربي زيرپوستي را چربي خوب ناميد و WHR راهي ساده براي تعيين نسبت اين دو نوع چربي است.

به طور تئوريک چربي زيرپوستي جايي است که انرژي اضافي بدن در آن سوخته مي‌شود، اما هنگامي که ميزان انرژي دريافتي از حد ظرفيت آن خارج شود، چربي‌ به شکلي ناسالم به صورت چربي شکمي و رگه‌هاي چربي در کبد، عضلات و ساير اندام‌ها رسوب مي‌کند.

بررسي‌‌ها نشان داده‌اند که افزايش چربي زيرپوستي با بهبود حساسيت به انسولين و کاهش خطر ابتلا به ديابت نوع 2 همراه است و در مقابل هنگامي که چربي‌هاي درون شکم کاهش پيدا مي‌کنند،‌ کنترل قند خون بهتر انجام مي‌گيرد.

به اين ترتيب ليپوساکشن که تنها چربي زيرپوستي را از بدن خارج مي‌کند،‌ در بهبود سوخت ‌و ‌ساز بدن نقشي ندارد.

منبع: tebeaval.ir
ویرایش و بازنشر: وبسوار

تازه‌ترین خبرها

نقش سردار سلیمانی در مبارزه با داعش

ایران در حال نمایش حضور خود در عراق است و سردار سلیمانی با فرماندهی نیروهای عراقی نقش مهمی را در سرکوب داعش ایفا می‌کند.

داعش نام «کوبانی» را تغییر داد

تروریست‌های داعش پس از تصرف محورهای اصلی شهر کوبانی، نام این شهر را به «عین السلام» تغییر دادند.

سه اولویت جهان اسلام از دیدگاه رهبری

دشمن با افروختن آتش جنگ ميان مسلمانان، انگيزه‏‌هاى مقاومت و مجاهدت را در آنان به انحراف كشانده، كارگزاران استكبار را كه دشمنان حقيقى‏‌اند، در حاشيه‏‌ى امن قرار دهد.
اخبار سیاسی بیشتر »

مدال طلای والیبال ایران پس از 56 سال

تیم ملی والیبال ایران پس از شکست ژاپن در آخرین دیدار بازی‌های آسیایی اینچئون، سرانجام به عنوان قهرمانی والیبال آسیا نائل شد.

صعود تیم والیبال ایران به دور نهایی

با پیروزی تیم والیبال آرژانتین از تیم آمریکا، ایران به دور نهایی رقابت‌های والیبال قهرمانی جهان صعود کرد.

تیم کشتی فرنگی ایران قهرمان جهان شد

تیم ملی کشتی فرنگی ایران موفق شد برای نخستین بار به مقام قهرمانی جهان نائل شود.
اخبار ورزشی بیشتر »

خطر سرمایه‌گذاری در موسسات غیرمجاز

مشروح سخنان رئیس بانک مرکزی در خصوص تسهیلات، نرخ سود، وام مسکن و کارمزد خدمات بانکی.

روش قانونی سوء اثر چک برگشتی

به دنبال افزایش آمار چک‌های برگشتی در سال‌های اخیر؛ گروه‌های مختلفی با تبلیغات گسترده و البته به شکل غیرقانونی نسبت به رفع سوء اینگونه چک‌ها اقدام کرده‌اند.

اقتصاد ایران در وضعیت رکود

اسحاق جهانگیری گفت: توسعه صادرات غیرنفتی نقش تعیین كننده‌ای در خروج از شرایط فعلی كه اقتصاد كشور در شرایط ركود قرار گرفته است دارد.
اخبار اقتصادی بیشتر »

سقوط خودروی 206 به گودال 15 متری

سرنشینان یک دستگاه خودروی 206 که خانم و آقایی 20 و ۲۵ ساله بودند به دلیل شدت جراحت جان خود را از دست دادند.

زن 33 ساله خود را به آتش کشید

زنی 33 ساله‌ای شب گذشته در شهر قدس واقع در استان تهران با ریختن بنزین روی خود اقدام به خودسوزی کرد.

نجات کارگر افغانی پس از سقوط از طبقه 5

یک کارگر 30 ساله افغان مشغول جوشکاری در بالاترین نقطه یک ساختمان بود که ناگهان به دلیل بی‌احتیاطی از طبقه پنجم به حیاط ملک مجاور سقوط کرد.
اخبار حوادث بیشتر »

آزادی «شهرام جزایری» پس از 11 سال

شهرام جزایری که به اتهامات مختلف به زندان رفته بود و به عنوان مفسد اقتصادی شناخته شده بود پس از یازده سال از زندان آزاد شد.

مجرمیت مدیر مسئول روزنامه شرق

مدیر مسئول روزنامه شرق بابت انتشار خبر درباره وضع مرکز معتادان شفق به قصد تشویش اذهان عمومی با اکثریت آراء هیأت منصفه دادگاه مجرم شناخته شد.

دانش‌آموزان شین‌آبادی و بوی‌ماه مهر +عکس

همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید دختران دانش‌آموز شین‌آباد و والدین آنها نسبت به روند درمانی و حمایت واقعی مقامات دولتی در سه سال گذشته انتقاد کردند.
اخبار اجتماعی بیشتر »

ارتباط چاقی با بلوغ زودرس و کوتاهی قد

انتهای بلوغ پایان رشد است که گاهی این بلوغ دیر و گاهی زود اتفاق می‌افتد که هر دو ایراد دارند؛ اما بلوغ زودرس قد را می‌سوزاند.

شناسایی محل دقیق ظهور ویروس ایدز

دانشمندان دانشگاه آکسفورد منشاء بیماری همه‌گیر ایدز را در کینشازا، پایتخت جمهوری دموکراتیک کنگو شناسایی کرده‌اند.

متوسط سن ابتلا به ایدز در ایران

طبق آمار گزارش شده حدود 28 هزار مبتلا در کشور شناسایی شده‌اند. البته در کنار این، آمار تخمینی ما حدود 100 هزار نفر است.
اخبار پزشکی بیشتر »

تمسخر اپل توسط سامسونگ

در پی رونمایی آیفون 6 توسط شرکت اپل که بزرگترین صفحه نمایش سری تلفن‌های همراه این شرکت را به خود اختصاص داده، سامسونگ با انتشار متنی در توئیتر آن را به سخره گرفت.

10 برند ارزشمند و گران‌قیمت جهان

برند اپل با ارزش 117 میلیارد دلار به عنوان گران‌ترین برند جهان شناخته شد. پس از آن برندهای گوگل، IBM ...

رونمایی اینتل از پردازشگر 8 هسته‌ای

شرکت اینتل از cpu جدید هشت هسته‌ای خود با نام Intel Core i۷-۵۹۶۰X رونمایی کرد.
اخبار فناوری بیشتر »
header
header
header
header
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: